hachi8

Trời buông gió và mây về ngang bên lưng đèo…

"Ngàn dặm xanh" – nỗi đau da diết của lòng người

Posted by hachi8 on Tháng Ba 13, 2008

Trong cuộc sống có rất nhiều mối quan hệ. Những quan hệ xã hội của một đời người thật giống với cách nghĩ của thiền sư Trần Đàm đời Đường, nhất ba tài động vạn ba tuỳ. Mỗi cá nhân như một ngọn sóng, để sống, sẽ làm dậy lên bao lớp sóng khác. Thế nhưng cũng có không ít những nỗi đau từ các liên hệ không thể hoá giải nổi cứ đeo đẳng và nhức nhối trong ta suốt đời. Tôi nghĩ rằng mối quan hệ nan giải nhất, phức tạp nhất là mối quan hệ cay đắng giữa những người tử tù và cảnh sát khám tử hình.

n1767  Đạo diễn kiêm tác giả kịch bản Frank Darabont đã dũng cảm khi khai thác đề tài khó khăn này. The Green Mile (Ngàn dặm xanh) chỉ mở đầu phim trong một thoáng chốc ở một nhà dưỡng lão rồi đi ngay vào câu chuyện kể về thời trẻ tuổi của ông già Paul Edgecomb (Tom Hank đóng) khi Paul là khám trưởng của Khám E – khám tử tù ở nhà tù Cold Mountain Penitentiary. Câu chuyện xảy ra ở miền Nam nước Mỹ trong thời kỳ đại khủng hoảng kinh tế. Đó cũng là nơi mà sự phân biệt chủng tộc là khủng khiếp nhất: người da trắng luôn luôn đúng còn da đen bao giờ cũng sai. Câu chuyện xoay quanh một tử tù da đen có vóc dáng khổng lồ tên là John Coffey (Michael Clarke Duncan đóng). John bị khép tội lên ghế điện vì “đã giết” hai bé gái sinh đôi chín tuổi. Nhìn vẻ ngoài to lớn dềnh dàng gấp đôi người thường của John, ai cũng biết anh ta đủ sức giết bất kỳ người nào. Nhưng thật ra đó là một người hay khóc, sợ bóng tối. Đạo diễn còn đẩy vấn đề đi xa hơn khi John trả lời cảnh sát là chỉ “biết” đánh vần mỗi tên mình mà thôi !.

12

Nghề cảnh sát là một nghề cô đơn. Càng cô đơn hơn nữa khi anh ta suốt đời hầu như chỉ nhìn thấy song sắt và những kẻ mà ai cũng coi là tận cùng mức đáy của xã hội. Thế nhưng vẫn còn những tử tù, họ còn khổ hơn muôn lần. Tử tù là những kẻ sẵn sàng liều mạng như William “Wild Bill” Wharton (Sam Rockwell đóng), hoặc ở mức độ thấp hơn như Eduard ‘Del’ Delacroix (Michael Jeter đóng). Eduard có con chuột mà anh ta đặt tên là “ngài” Zinger. “Bill Hoang dã” sẵn sàng trả thù cai ngục, cho dù mỗi lần như thế là phải chịu những cực hình khủng khiếp…

  Điều kỳ diệu là trong một “thế giới” đơn điệu, thù hận và tăm tối đến thế vẫn thật sự lấp lánh tình người. Eduard trước khi chết vẫn bắt Paul hứa đưa “ngài” Zinger tới thành phố chuột, một nơi tương tự với khách sạn 5 sao! Eduard tin chắc rằng chỉ có con vật bé nhỏ ấy là biết thương xót và đồng cảm với anh ta mà thôi. Và cũng chỉ có nó mới “hiểu” anh ta đang trở thành người tốt(?).

Với một khả năng kỳ lạ giống như là quà tặng của Thượng Đế, người khổng lồ đã chữa khỏi bệnh khó tiểu cho cảnh sát bằng một phương pháp kỳ lạ là chỉ cần bóp quá tay phần dưới bụng. Thấy Eduard khóc thương con chuột, anh ta đã “làm phép” để cho nó sống lại. Đây quả là một quy luật tàn nhẫn của cuộc đời: người ta có thể cứu sống một con chuột nhưng không thể cứu nổi một con người, dù anh ta đã hối hận và thay đổi?

Bi kịch làm cho người xem phải rơi nước mắt khi nhà tù đặt tên cho vòng đai màu xanh để khoá chặt tử tù vào ghế điện là Dặm Xanh. Sự tra tấn nhẫn tâm của pháp luật cứ lặp đi lặp lại. Bắt đầu là cho phạm nhân tập(!) cách ngồi vào ghế, cho cảnh sát tập thao tác, rồi cạo đỉnh đầu để chuẩn bị. Ngay cả nhà nước và luật pháp cũng tìm mọi cách để hành hạ, giày xéo con người. Bộ phim đã làm cho tất cả những ai xem cũng phải lên án sự dã man cùng tột này. Trong thế giới man rợ ấy cũng có những con người đầy thú tính như gã cảnh sát Percy, một gã con ông cháu cha. Đó là kẻ chỉ muốn tự tay đóng cầu dao điện để chắc chắn rằng hắn đã thực sự giết một mạng người – điều mà ở ngoài đời hắn không thể nào làm nổi(!).

ef68

Ngàn dặm Xanh được dàn dựng với một ê-kíp toàn sao. Từ đạo diễn gạo cội tới các diễn viên thượng thặng. Chính vì thế trong một khung cảnh xám bẩn của những bức tường xà lim và song sắt, bộ phim vẫn cuốn hút người xem từ đầu đến cuối. Những cảnh phim thật đắt như cảnh một cai ngục không thể nào đi tiểu được, tương phản với gã con ông cháu cha Percy rất dễ dàng “làm” cho quần bị ướt trước mặt tù nhân vì quá sợ hãi. Hay cảnh John sẵn sàng chia bánh bắp cho con chuột nhưng nhất định không cho một bạn tù khác. Cái khác nhau trong trường hợp này: người thì kêu gào, van xin còn con chuột rất thông minh thì im lặng. Khi giới thiệu một gã khổng lồ, đạo diễn bắt người xem phải chờ bằng nhịp độ chậm hình ảnh đôi chân to như chân voi và hai bàn tay thì không khác gì đôi tay của loài gấu lớn nhất. Vai trò của “ngài” Zinger là một thành công lớn của bộ phim. Nó không chỉ là một nhân vật dẫn truyện mà còn có ý nghĩa làm cầu nối trong một thế giới đầy tội ác và tăm tối. Chẳng lẽ lòng tốt luôn bất lực và nhỏ bé như vậy thôi ư? Bộ phim có không ít những cảnh khó quên: Eduard trào nước mắt khi phải vĩnh viễn rời xa “ngài” Zinger nhưng bước chân vẫn bình thản bước tới căn phòng có chiếc ghế điện, nơi Dặm Xanh sẽ khoá mãi cuộc đời anh ta với thần chết. Hay cảnh hành hình Eduard. Sự tàn nhẫn đầy thú tính của Percy được đẩy đến mức tột cùng: muốn cho tử tù phải vật vã thật lâu trước khi chết, Percy đã không tẩm miếng mouse dẫn điện và buổi hành hình biến thành cuộc chơi tàn nhẫn của trò nướng chín thịt người(!). gm11

Lòng tốt trong một xã hội đầy rẫy bất công hoàn toàn bất lực. John đã cứu được hai mạng sống nhưng anh không thể cứu nổi chính mình. Gương mặt của John xuyên suốt cả bộ phim là một nỗi ám ảnh: khi nào nó cũng như muốn khóc trước muôn vàn tội ác trong một xã hội bất công. Đạo diễn đã để cho “ngài” Zinger sống lâu đến mức không tưởng với một lời nhắn gửi thật rõ ràng: Lòng tốt vẫn còn nhưng bé nhỏ, già nua và run rẩy lắm. Một xã hội như thế, làm sao có thể giữ nổi món quà quý giá nhất mà tạo hoá riêng gửi cho con người?

  Tom Hank đã từng nổi tiếng với bộ phim Forrest Gump, đã từng nhận được nhiều giải thưởng danh giá: 2 giải Oscar và là diễn viên duy nhất trong suốt 50 năm qua đoạt được Giải thưởng Diễn viên xuất sắc nhất của Viện Hàn lâm điện ảnh Mỹ

Tô Vĩnh Hà (thanhnien online)

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: